Câu chuyện Super Junior và bài học cho ngành giải trí Việt

Báo chí Việt Nam mấy ngày nay đưa tin khá rầm rộ về chuyến lưu diễn của nhóm nhạc nổi tiếng Hàn Quốc Super Junior (gọi tắt là Suju). Mặc dù chỉ chính thức biểu diễn một đêm tại sân khấu sân vận động Gò Đậu – Bình Dương tối ngày 07.05 trong khuôn khổ chương trình lưu diễn Châu Á Super Show 3 của nhóm nhạc này, thế nhưng sự kiện này để lại trong dư luận xã hội nhiều dư chấn đáng quan tâm.

Sẽ không có gì đáng bàn ở đây nếu như sự có mặt và biểu diễn tại Việt Nam của Suju cũng diễn ra bình thường như những nhóm nhạc hay ca sĩ nổi tiếng trước đây từ nước ngoài đến. Nghĩa là đến biểu diễn trong sự trân trọng, quý mến, ủng hộ nhiệt tình của khán giả, và sau khi diễn xong thì họ âm thầm về nước tiếp tục công việc của mình. 

I. Còn đối với chuyến lưu diễn của Suju ở Việt Nam thì có nhiều điểm khác biệt, xin được lược thuật như sau:

1. Nhóm nhạc này đến Việt Nam trên hai chuyến bay không cùng thời điểm, một chuyến hạ cánh lúc 1:30 và một chuyến khác lúc 4:00 chiều ngày 06.05. Điều đáng nói là ngay từ khi vừa đặt chân đến sân bay Tân Sơn Nhất, nhóm nhạc này đã gặp phải sự đón chào hết sức nồng nhiệt của các fan hâm mộ Việt Nam, thậm chí nồng nhiệt quá sức tưởng tượng. Các bạn hâm mộ chủ yếu thuộc thế hệ tuổi teen, tập trung đến sân bay với các hình ảnh, khẩu hiệu bày tỏ sự ủng hộ thần tượng của mình. Sự ủng hộ này hơi có phần quá khích, cuồng nhiệt với những màn la hét và vỗ tay náo động, khiến cho các ca sĩ phải lẩn trốn bằng cửa phụ. Rút kinh nghiệm lần đầu, các bạn tràn ra cửa VIP khi chào đón nhóm thứ hai đáp xuống sân bay. Lần này các bạn kéo ra đường, hò hét, bám theo xe, đập cửa kính, thậm chí khóc lóc, nhảy cẫng mừng rỡ khi chứng kiến sự có mặt thần tượng của mình. Việc này khiến cho không ít người đọc báo lắc đầu ngán ngẩm về thái độ cuồng nhiệt của các bạn. Càng ngán ngẩm hơn khi không ít bạn học sinh trong số đó đã bỏ một ngày học, cá biệt có nhóm còn bay từ Hà Nội vào để gặp mặt nhóm nhạc yêu quý của mình.

2. Đêm biểu diễn chính thức 07.05 diễn ra trong thời tiết không mấy thuận lợi, vậy mà – theo báo chí – Suju đã “cháy” hết mình trong suốt 34 ca khúc cả tiếng Hàn, tiếng Anh lẫn tiếng Trung suốt 3 giờ liền, khiến cho 10.000 khán giả trực tiếp đến xem vở òa trong cảm xúc và thăng hoa nghệ thuật. Dĩ nhiên, ngoài tài năng của 10 nam ca sĩ tài hoa ấy còn có một ekip những người làm chương trình chuyên nghiệp, thiết bị sân khấu và giàn âm thanh hiện đại… Nhiều người tỏ ra hài lòng, khen ngợi về chất lượng của chương trình. Điều này góp phần giải thích tại sao các bạn trẻ lại quá nồng nhiệt với thần tượng âm nhạc của mình như vậy, mặc dù đa phần trong số họ không hiểu hết nội dung những bài hát tiếng nước ngoài kia là gì. Tại buổi trình diễn này, các bạn trẻ tiếp tục gào thét, la hét điên loạn khi theo dõi những màn biểu diễn, thậm chí ném tung thú nhồi bông, hoa, thức ăn lên tận sân khấu để tặng cho ca sĩ.

3. Sau một đêm biểu diễn, sáng hôm sau, nhóm Suju trở về Hàn Quốc. Và trước khách sạn mà các thành viên nhóm nhạc ở tiếp diễn màn tiễn đưa đầy bịn rịn, lưu luyến của các bạn trẻ. Lại hò reo, lại la hét, lại nước mắt ngậm ngùi dành cho Suju từ các bạn hâm mộ. Nhiều vệ sĩ và công an được huy động đến để bảo vệ an toàn cho các ca sĩ Hàn Quốc.

4. Ngay từ khi tin tức về nhóm nhạc Suju đến Việt Nam được lan truyền, giới hâm mộ nhóm nhạc này đã thành lập một trang Facebook để chia sẻ những thông tin, cảm xúc cùng các Clip biểu diễn của nhóm với tên gọi Super Junior – Super Show in Vietnam. Hiện tại (ngày 08.05), trang Facebook này thu hút được nhiều bạn trẻ trong cộng đồng mạng, đạt 5.640 thành viên yêu thích và có xu hướng được lan rộng ra. Đa số các lời bình trên trang này thể hiện sự ngưỡng mộ, thần tượng, yêu quý của cộng đồng mạng Việt đối với các chàng trai từ xứ sở Kim Chi.

…… Và không biết cái hiệu ứng Suju sẽ kết thúc cũng như chuyến lưu diễn của các anh hay sẽ tiếp tục lan tỏa trong lòng biết bao người hâm mộ trẻ nước Việt.

II. Tiếng nói cất lên từ nhiều phía:

1. Phía chỉ trích: Đa số họ là người lớn tuổi, đã qua giai đoạn tuổi teen, có nghề nghiệp và công việc ổn định, có hiểu biết nhiều về cuộc sống và niềm tin nhất định vào bản thân. Một bộ phận nhỏ cũng đang ở độ tuổi thanh niên nhưng chính chắn, hiểu biết, làm chủ cảm xúc, có hoặc không yêu thích âm nhạc và thần tượng nhóm nhạc Suju. Họ không đồng ý với thái độ quá khích của các bạn trẻ đối với nhóm nhạc. Nhiều người đã chỉ trích một cách thẳng thừng không thương tiếc các fan hâm mộ Việt Nam bằng những từ ngữ “nhảm nhí”, “lên đồng”, “điên rồ”, thậm chí cả “lai căng”, “vong bản” đối với hành động của các bạn. Nhiều người trong số đó đưa ra so sánh và phê phán thái độ hâm mộ “điên cuồng” của các bạn trong khi ngay cả người dân bản xứ cũng không quá mức cuồng nhiệt với thần tượng của họ như vậy. Có người còn lên tiếng “giáo huấn” các bạn, ở độ tuổi của mình, các bạn cần tập trung học tập vì tương lai bản thân, yêu thương người thân bạn bè và làm nhiều việc thiết thực hơn cho xã hội, cho đất nước. Một số người tỏ ra thất vọng về thế hệ trẻ hiện nay cạn cợt, bồng bột và nông nổi; lại thiếu nhận thức, thiếu tầm nhìn sâu về mọi vấn đề trong cuộc sống.

2. Phía bênh vực: Đa phần là các bạn tuổi teen (đặc biệt là giới nữ), những người hâm mộ và bày tỏ sự hâm mộ với Suju. Các bạn phần lớn còn là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, chưa hiểu biết nhiều về cuộc sống và chưa phải đeo đẵng gánh lo cơm áo gạo tiền. Suy nghĩ các bạn này trong sáng, nhiều ước mơ và đương nhiên nhiệt tình hâm mộ những người mà mình thần tượng. Nhiều bạn lập luận rằng thần tượng một ai đó và tự do bày tỏ cảm xúc của mình là điều bình thường, là nhu cầu chính đáng của con người, miễn sao không xâm phạm đến lợi ích của người khác. Có bạn viết rằng sở dĩ họ ngưỡng mộ Suju bởi vì các anh là “những con người thật sự tài năng, có ước mơ, dám lựa chọn, chấp nhận, đương đầu để thực hiện ước mơ với hy vọng và ý chí vươn lên không ngừng nghỉ”. Sự tỏa sáng trên sân khấu bằng tất cả tài năng, khả năng ca hát và vũ đạo tuyệt vời đã truyền thêm cảm hứng cho người hâm mộ niềm tin và sức sống.

3. Phía trung dung: Một bộ phận khác gồm nhiều lứa tuổi khác nhau một mặt không đồng tình sự chỉ trích quá gay gắt của xã hội đối với giới trẻ, một mặt đòi hỏi giới trẻ thể hiện sự ngưỡng mộ thần tượng của mình một cách chừng mực, hợp lí và văn hóa hơn. Đặc trưng tâm sinh lí của tuổi teen khiến cho các bạn có những suy nghĩ và hành động mà đôi khi người lớn khó thể hiểu được và thông cảm được. Hâm mộ thần tượng là một kiểu phản ứng tự nhiên của cảm xúc, mà đã là cảm xúc thì khó có thể giới hạn biên độ và phạm vi bùng nổ của nó. Huống hồ giới trẻ hiện nay là sản phẩm của xã hội, hành động của các bạn phản ánh trung thực thực trạng khách quan của nền tảng văn hóa và đạo đức xã hội. Thế nhưng, những gì các bạn này đang làm gián tiếp gây ra những tác động không tốt cho xã hội, và sự hâm mộ cuồng nhiệt cần phải gắn liền với nhận thức sâu sắc hơn, và nhất là phù hợp hơn với những quy phạm xã hội phổ quát.

Nhìn chung, các phía đều có những lập luận hợp lý, thỏa đáng, sắc bén để phê phán hay bênh vực cho mình. Trong đó, có lẽ thích hợp nhất trong trường hợp này là những người theo quan điểm thứ ba.

III. Vài suy nghĩ cá nhân:

Nhân câu chuyện Suju đến Việt Nam lưu diễn trên đây, tớ xin được bàn luận mở rộng đến nhiều vấn đề xã hội mà bấy lâu nay bản thân thỉnh thoảng suy nghĩ và trăn trở. Thật tình mà nói qua sự kiện này, tớ vừa mừng vừa lo, trong đó phần lớn là mừng, còn lo thì sự việc cũng đã rồi, và điều quan trọng là nhìn nhận vấn đề, chỉ ra nguyên nhân và khắc phục một cách hợp lý, hiệu quả. Có thể nói, sự xuất hiện và biểu diễn của Suju là một phép thử cho thực trạng ngành công nghiệp giải trí Việt Nam hiện nay mà chúng ta cần phải quan tâm.

1. Kinh nghiệm và tinh thần làm văn hóa của người Hàn Quốc

Sau khi Chiến tranh Liên Triều kết thúc năm 1953, Hàn Quốc bắt tay xây dựng đất nước trong sự liên kết bảo trợ không gián đoạn với Mĩ. Hàn Quốc lúc bấy giờ với những bộ óc lãnh đạo có tầm nhìn xa đã nhận ra những ưu việt của ngành công nghiệp giải trí số 1 thế giới là Mĩ và quyết tâm học hỏi, áp dụng để xây dựng nền công nghiệp giải trí nước nhà. Ngay từ thập niên 70, chính phủ Hàn Quốc đã cho một số lượng lớn sinh viên các ngành văn hóa – nghệ thuật sang học tập ở Mĩ với hy vọng họ sẽ là cánh chim đầu đàn của ngành giải trí Hàn Quốc về sau này. Suốt 20 năm cần cù học hỏi và sáng tạo, trong khi Bắc Triều Tiên còn đắm chìm trong cảnh nghèo nàn và lạc hậu, thì đến thập kỉ 90 Hàn Quốc đã nổi lên như một con rồng Châu Á, đặc biệt, ngành công nghiệp giải trí của họ trở thành một điểm sáng trong bức tranh toàn cảnh thị trường giải trí thế giới. Tinh thần đó của một quốc gia có diện tích bằng 1/3 của Việt Nam , dân số bằng 3/5 của Việt Nam đáng để cho chúng ta ngưỡng mộ và học tập.

Ngay cả Đài Loan cũng nhìn sự thành công của ngành giải trí Hàn Quốc với sự thèm thuồng khát vọng. Các bạn sinh viên Đài Loan có thể kể vach vách tên của các minh tinh màn bạc hay tên các bộ phim, bản nhạc Hàn Quốc và Nhật Bản chứ chẳng ai biết gì đến Việt Nam . Ngay cả thái độ ứng xử thiên vị của một số SV Đài Loan với sinh viên nước ngoài, nếu có chút tinh ý, cũng dễ dàng nhận ra. Dĩ nhiên tớ chẳng bao giờ để tâm những chuyện lặt vặt đáng buồn này, chỉ biết mong mỏi nước nhà cố gắng nhiều hơn nữa để những người con Việt bước ra bên ngoài có được nhiều niềm tin hơn.

Bản thân tớ cũng rất khâm phục người dân Hàn Quốc và cung cách làm giải trí chuyên nghiệp của họ. Các chuyên gia giải trí đào tạo nên những người mẫu, diễn viên, ca sĩ chuyên nghiệp và lăng – xê họ theo một qui trình nghiêm ngặt, bài bản và khoa học chứ không mang nhiều tính chất bừa bãi, hên xui như ở Việt Nam mình. Nói như vậy để thấy, giới minh tinh Hàn Quốc trước khi tỏa sáng trên bầu trời giải trí đã phải đổ không biết bao nhiêu mồ hôi nước mắt cho sự thành công của mình. Những nỗ lực của họ được công chúng hưởng ứng, ghi nhận và đáp trả một cách xứng đáng.Và phạm vi công chúng đón nhận, trước sự biểu hiện xuất sắc của họ, đã vượt ra khỏi phạm vi quốc gia, lan tỏa ánh sáng của sức ảnh hưởng đến khắp nơi trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam .

Vì thế mà nhiều bộ phim Hàn Quốc đã lên sóng trên giờ vàng của các đài truyền hình Việt Nam (từ đài cấp quốc gia đến cấp khu vực, cấp tỉnh), được công chúng say mê, thích thú theo dõi (Hồi đó tớ ở đậu nhà bà Sư cô ở Long Xuyênđể đi làm, bà sư cô này không thích gì bằng thích xem phim Hàn Quốc ~_~). Những bộ phim “Anh em nhà bác sĩ”, “Giày thủy tinh”… cùng những cái tên như Jang Don Gun, Song Il Guk, Lee Joon Ki, Bae Yong Joon, Song Hye Kio… đã đi sâu vào trong lòng khán giả Việt Nam, đến mức báo chí đưa tin ở một làng nọ có nhiều gia đình lấy tên nghệ sĩ Hàn Quốc đặt tên cho con mình. Nhiều bản nhạc như Nobody cũng lan rộng và được công chúng ưa thích (Cửa hàng bán thiết bị nghe nhìn ở Siêu thị Carefoure Nei Li, Đào Viên trong thời gian dài đã lấy Clip bài hát này để quảng cáo chất lượng hình ảnh và âm thanh của sản phẩm). Gần đây, nam ca sĩ kiêm diễn viên Hàn Quốc Bi Rain vượt qua cả các chính trị gia để trở thành người dẫn đầu bảng bình chọn những nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới. Phim cổ trang lịch sử của Hàn Quốc cũng khẳng định được chỗ đứng bên cạnh “ông lớn” Trung Quốc trong khi các nhà làm phim cổ trang Việt Nam đang dò dẫm tìm lối đi riêng. Ngành công nghiệp giải trí Hàn Quốc đã phát huy được sức mạnh của quyền lực mềm, nối dài cánh tay văn hóa Hàn Quốc đến khắp nơi trên thế giới mà trước hết là Châu Á.

Có thể nói nhóm nhạc Suju cũng đi lên và thành công trong hoàn cảnh đó. Qua bước đầu theo dõi, có thể khẳng định đây là một nhóm nhạc chuyên nghiệp, tài năng, có chất lượng biểu diễn cao và nhất là có thái độ ứng xử với người hâm mộ văn minh, lịch sự. Với những thế mạnh của mình, nhóm nhạc này đã được công chúng trẻ tuổi khắp nơi hâm mộ, trong đó có giới trẻ Việt Nam.

2. Tình hình ngành công nghiệp giải trí Việt Nam

Dĩ nhiên không thể nào so sánh tay ngang Việt Nam với Hàn Quốc trong lĩnh vực công nghiệp giải trí, và cũng không nên vì sự yếu kém của nước nhà mà bi quan, chì chiết những người hoạt động trong lĩnh vực này. Cần nhìn vấn đề này ở một phạm vi rộng hơn, khách quan hơn để phân tích đúng đắn nó.

Ngành văn hóa – giải trí Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời của hoàn cảnh xã hội. Khi Việt Nam hòa nhập toàn diện vào dòng chảy thế giới, văn hóa – giải trí cũng nhờ đó vận động và phát triển theo hướng quốc tế hóa, tiệm cận những giá trị chung được xem là phổ quát trên toàn cầu.

Thời gian gần đây, ngành giải trí Việt Nam phát triển nhanh chóng, xuất hiện đều đặn hơn và bước đầu có vị trí trong thị trường thế giới. Đó là điều đáng khích lệ, nhưng phải thừa nhận rằng ngành công nghiệp giải trí nước nhà còn non yếu, thiếu tính chuyên nghiệp, do đó cần khẳng định tính “công nghiệp” nhiều hơn, chuyên môn hơn. Tránh kiểu làm văn hóa – giải trí hời hợt, bừa bãi, chộp giật, hám danh hám lợi từ phim ảnh, sân khấu, kịch nói đến âm nhạc, người mẫu… Hoạt động văn hóa – giải trí trong nước trước hoàn cảnh đó hình như chưa đáp ứng đúng và đủ nhu cầu ngày một lớncủa giới trẻ hiện nay.

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và truyền thống lâu đời, đó là điều ai cũng thừa nhận. Thế nhưng, bản sắc đó đến nay có phần mờ nhạt đi, phôi phai đi vì nhiều nguyên nhân, nhất là sự mờ nhạt trong chiều sâu văn hóa của con người. Mà với những người làm văn hóa – giải trí rất cần có chiều sâu văn hóa. Xem thường những ứng xử văn hóa hay không thể hiện hàm lượng văn hóa một cách sâu sắc, rõ rệt trong sản phẩm giải trí thì khác nào xua đuổi khán giả, công chúng đến với nền công nghiệp giải trí nội địa.

Báo chí đưa tin đến dự đêm biểu diễn của các thành viên Suju có nhiều ca sĩ, nhạc sĩ, biên đạo múa…Việt Nam . Đây là một động thái tích cực thể hiện thái độ ham học hỏi, cầu tiến của những người làm giải trí, với kì vọng nâng cao hơn nữa chất lượng và tính chuyên nghiệp, cũng như tầm vóc bản thân trên phạm vi khu vực và thế giới. Vì vậy, những cơ hội cọ xát và học hỏi cung cách làm việc của thế giới cần được mở ra nhiều hơn.

Nhiều chương trình văn nghệ lớn trong thời gian gần đây đã phần nào cho thấy tính chuyên nghiệp ngày càng cao của ngành giải trí nước nhà, ví dụ chương trình Bước nhảy hoàn vũ, các chương trình văn nghệ của HTV, đặc biệt là sự kiện “bà bầu” Ngô Thanh Vân mới đây trình làng nhóm nhạc 365 ở Hà Nội với mong muốn phát triển thành nhóm nhạc chuyên nghiệp, đào tạo bài bản kiểu Suju, lôi kéo khán giả Việt trở về sản phẩm giải trí Việt, thần tượng những con người Việt… Đó là những tín hiệu đáng mừng cho ngành công nghiệp giải trí Việt Nam .

3. Văn hóa ứng xử của giới trẻ

Trở về đối tượng mà từ đầu câu chuyện tớ đã đề cập, đó là các bạn trẻ. Đầu tiên phải thừa rằng, các bạn trẻ dù tốt hay xấu thì họ cũng là sản phẩm của xã hội, là nơi thể hiện rõ nét nhất chất lượng văn hóa, giáo dục của xã hội hiện nay.

Thần tượng, yêu quí, tôn trọng một ai đó là quyền tự do căn bản của mỗi con người, các bạn có quyền sống và thể hiện cảm xúc chân thật của chính bản thân mình, miễn sao đừng ảnh hưởng đến quyền tự do của người khác. Thế nhưng trong trường hợp này rõ ràng các bạn đã làm ảnh hưởng đến trật tự trị an của sân bay, ảnh hưởng đến nhiều người khác, đặc biệt là chính thần tượng của các bạn. Nhóm nhạc Suju sẽ rất hạnh phúc khi có được nhiều fan hâm mộ chân thành, nhiệt tình đến như vậy; nhưng họ cũng sẽ cảm thấy khó chịu, bức rứt khi những người hâm mộ thể hiện thái độ quá trớn xúc phạm đến đời sống tự do cá nhân họ. Giả sử các thành viên của nhóm nhạc bị lọt thỏm trong vòng vây của nhóm bạn đó thì họ sẽ mệt mỏi, tơi tả như thế nào. Bất cứ hành động tự do gì cũng cần một giới hạn của nó, vượt ra ngoài giới hạn đó sẽ không được mọi người hoan nghênh. Nếu sự hâm mộ đó đi kèm với một thái độ lịch sự, nhã nhặn, kiềm chế, tôn trọng lẫn nhau phải chăng sẽ toàn diện hơn.

Cũng không thể đổ hết trách nhiệm cho các bạn trẻ, phải thừa nhận giáo dục và môi trường văn hóa xã hội hiện nay đã không tạo ra những dưỡng chất cần thiết để nuôi dưỡng tính cách và tâm hồn các bạn. Chừng nào không còn người giẫm đạp nhau mua ấn lễ hội đền Trần, chừng nào  không còn người chen chúc vặt trụi hay giẫm đạp hoa ở các đợt triển lãm hoa, chừng nào không còn người lợi dụng xe chở dưa hấu ngã đổ cướp dưa của người khác mang về nhà… thì khi đó mới hy vọng giới trẻ có những cư xử đúng đắn chuẩn mực. Còn trong giáo dục, chừng nào kiểu học thuộc lòng còn ngự trị, các câu nói cũ rích sáo rỗng không được thay thế bằng những vấn đề thiết thực của cuộc sống, nhân sinh quan và giá trị quan (những thứ gắn liền thiết thân và chi phối cuộc đời của mỗi con người) không được dùng để thay thế cho một học thuyết triết học thiếu sức sống và tính bao quát đang được giảng dạy trong nhà trường… thì khó mong có sự thay đổi căn bản phẩm chất con người trong một xã hội mới.

Trên đây là một vài ý kiến cá nhân xoay quanh sự kiện Suju đến lưu diễn tại Việt Nam . Hy vọng những người làm trong ngành giải trí, khi chứng kiến sự hâm mộ của giới trẻ Việt với các ban nhạc nước ngoài, cảm thấy chạnh lòng, chạm tự ái mà tích cực xây dựng nền công nghiệp giải trí Việt Nam hiện đại, chuyên môn hóa cao và có chiều sâu hơn nữa.

Các bạn có thể theo dõi rõ hơn quá trình sự việc trên các trang tin sau của báo Tuổi trẻ: http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/436790/Suju-toi-Viet-Nam-fan-vo-oa.html

http://tuoitre.vn/Nhip-song-tre/436926/Phat-dien-vi-than-tuong-binh-thuong-thoi.html

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/436937/SuJu-Uoc-duoc-mang-ngoi-sao-len-troi.html

http://tuoitre.vn/Nhip-song-tre/437021/Gap-Suju-nhu%C2%A0gap-nguoi-than-yeu.html

http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/436955/10000-ban-tre-cuong-nhiet%C2%A0voi-%E2%80%9Csieu-so%E2%80%9D-Super-Junior.html

Thanh Phong

08.05.2011

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: