Đề thi và đáp án môn VH Trung Quốc (DH12NV)

Câu 1: (5 điểm)

Trong thơ Đường, cảnh vật trong tác phẩm thường là nơi gửi gắm tâm sự của thi nhân. Anh/ chị hãy phân tích bài thơ Thu hứng của Đỗ Phủ để làm rõ nhận định trên.

Thu hứng

Phiên âm:

Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm

Vu Sơn, Vu Giáp khí tiêu sâm,

Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng

Tái thượng phong vân tiếp địa âm.

Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ

Cô chu nhất hệ cố viên tâm,

Hàn y xứ xứ thôi đao xích

Bạch Đế thành cao cấp mộ châm.

Dịch thơ:

Lác đác rừng phong hạt móc sa

Ngàn non hiu hắt khí thu lòa,

Lưng trời sóng gợn lòng sông thẳm

Mặt đất mây đùn cửa ải xa.

Khóm cúc tuôn thêm dòng lệ cũ

Con thuyền buộc chặt mối tình nhà,

Lạnh lùng giục kẻ tay dao thước

Thành Bạch chày vang bóng ác tà.

(Nguyễn Công Trứ dịch thơ)

Hướng dẫn trả lời:

– Giới thiệu thơ Đường: một thành tựu quan trọng của văn học Trung Quốc, có số lượng tác giả và tác phẩm lớn, nội dung phản ánh đa diện, nghệ thuật thể hiện độc đáo, ảnh hưởng mạnh đến thơ ca nhiều nước Đông Á.

– Một đặc điểm của thơ ca cổ điển Trung Quốc nói chung, và thơ Đường nói riêng, là bút pháp tả cảnh ngụ tình, tức miêu tả cảnh vật tự nhiên để kín đáo gửi gắm vào đó nỗi niềm tâm sự của tác giả. Nói cách khác, giữa đặc trưng của cảnh vật và trạng thái cảm xúc của con người có mối quan hệ qua lại mật thiết, cảnh vật trong tác phẩm thường là nơi gửi gắm tâm sự của thi nhân.

– Bài thơ Thu hứng của Đỗ Phủ thể hiện rõ ràng đặc điểm đó. Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh Đỗ Phủ đưa cả gia đình đi tránh loạn An – Sử ở Quì Châu, vừa trôi nổi điêu linh, vừa mệt mõi bệnh tật, nhà thơ đã sáng tác chùm thơ Thu hứng 8 bài thể hiện tâm sự của mình, dưới đây là bài đầu tiên.

– Phân tích mối quan hệ giữa cảnh vật mùa thu với tâm sự nhà thơ:

+ Hạt móc rơi làm rừng phong điêu tàn trơ trụi – cảnh vật lạnh lẽo, tiêu điều, buồn bã.

+ Núi Vu, kẽm Vu khí thu mịt mờ – khung cảnh hiu hắt, thê lương.

+ Sóng giữa dòng sông vỗ lên tận lưng trời, nơi cửa ải mây gió sà xuống mặt đất – hình ảnh tự nhiên kì vĩ, hoành tráng.

à Cảnh vật tự nhiên hiện lên qua ánh mắt quan sát của nhà thơ từ gần đến xa, đồng thời gợi nên trong lòng nhà thơ bao cảm xúc buồn bã trong cảnh hoang tàn, thê lương của buổi loạn ly, với thân phận nổi trôi khổ sở của kẻ tha hương hoạn nạn.

+ Nhìn những cánh hoa cúc nở ra, tác giả liên tưởng đến những giọt nước mắt đang rơi, những giọt nước mắt mà mình đã rơi trong cảnh thu tàn năm xưa.

+ Nhìn con đò nhỏ bé trơ trọi đưa cả gia đình bôn ba khắp chốn, lòng lại nhớ về cuộc sống bình yên ngày trước bên vườn cũ sân nhà.

+ Thu về nhà nhà tay dao tay thước may áo ấm, trên thành Bạch Đế tiếng chày đập vải vang lên gấp gáp, cuộc sống thường nhật của người dân vùng đất bình yên đối lập với cảnh ngộ lênh đênh tha hương của nhà thơ, càng làm cho lữ khách li hương thêm u buồn, cay đắng.

à Nỗi lòng nhớ quê được biểu hiện một cách rất tinh tế, sâu sắc, cảm động bằng cách đan chéo vào nhau giữa cảnh và tình, hiện tại và quá khứ, sự vật và con người, âm thanh và nỗi lòng, gần và xa…

– Trong bài thơ, cảnh vật và tâm sự con người có mối quan hệ mật thiết, hầu như nhìn cảnh vật từ góc độ nào cũng thấy chất chứa trong đó nỗi lòng buồn bã, khổ đau của người trôi nổi tha hương như tác giả.

Câu 2: (5 điểm)

Anh chị hiểu như thế nào về “phép thắng lợi tinh thần” của nhân vật A.Q trong tác phẩm A.Q Chính truyện của nhà văn Lỗ Tấn?

Hướng dẫn trả lời:

– Phép thắng lợi tinh thần của A.Q không hoàn toàn giống việc an ủi tinh thần bình thường trong cuộc sống:

+ Việc an ủi tinh thần trong cuộc sống: lúc gặp những trở ngại, khó khăn, thất bại, bi đát, người ta thường tìm ra những lý do, những động lực để tự an ủi mình và an ủi nhau, tự khích lệ mình và khích lệ nhau vượt qua tất cả để vươn lên sống tốt.

+ Còn phép thắng lợi tinh thần của A.Q là sự tự huyễn hoặc bản thân, tự thôi miên ru ngủ bản thân, để giúp bản thân dễ dàng chấp nhận, bỏ qua cái thất bại gặp phải để có thể dễ dàng sống tiếp.

– Một số biểu hiện trong phép thắng lợi tinh thần của A.Q:

+ A.Q nghèo khó, trơ trọi, không cửa không nhà, không quê quán nghề nghiệp, quanh năm gặt lúa, giã gạo, chèo thuyền kiếm sống. Ấy mà khi cãi lộn với ai, người ta đem thân thế của mình ra nhục mạ, y nói rằng: – Nhà tao xưa kia bề thế bằng mấy nhà mày kia, thứ mày thấm vào đâu.

+ Cụ cố Triệu, cụ cố Tiền giàu có bề thế, lại có 2 con trai làm cậu đồ. A.Q dùng chiêu này để đập vào gia đình giàu có quyền thế: – Con tớ sau này lại không làm nên to bằng mười lũ ấy à!

+ A.Q bị mọi người chọc ghẹo về cái sẹo trên đầu, anh đáp trả: – Thứ chúng mày không xứng với cái sẹo tao… Ý muốn nói cái sẹo ấy không phải là cái sẹo tầm thường, mà là cái sẹo vinh diệu, danh giá.

+ A.Q bị bọn lưu manh trong làng dúi đuôi sam vào tường đánh túi bụi một trận. Bị đánh xong, anh tự đắc bảo rằng: – Nó đánh mình thì khác gì đánh bố nó. Thật thời buổi này hết chỗ nói. Sau đó hớn hở đắc thắng vì tụi nó đánh bố nó chứ không phải đánh A.Q.

+ Sau đó A.Q bị đánh nữa, tụi du côn bảo: – Đây không phải là con đánh bố, mà là người đánh súc vật nhé, nhớ nhé! A.Q đau đớn quá bèn van nài: – Không phải người đánh súc vật, mà là người đánh con sâu, con dế… Ấy vậy mà sau khi được thả ra, y lại đắc ý: – Ta là người giỏi nhịn nhục, bậc nhất  về nhịn nhục. – Đồ ngu, ngươi đánh con sâu mà cứ tưởng đánh ta…

+ Sau khi bị ép cung về tội ăn trộm tài sản nhà cụ Triệu, bọn quan phủ ép A.Q kí tên nhận tội. Y không biết chữ, chỉ vẽ một vòng tròn cũng không xong, y lại tự khích lệ mình: – Chắc chắn đời con cháu ta sau này sẽ vẽ tròn hơn.

–> A.Q là điển hình cho tâm trạng kẻ thua nhưng không chấp nhận thất bại, cố trốn vào ảo giác tự tạo để mình thấy hả hê, thích chí sau những thất bại cay đắng.

– Lỗ Tấn thông qua phép thắng lợi tinh thần của nhân vật A.Q để chỉ ra căn bệnh khá trầm trọng đương thời của ”quốc dân tính” là ngủ quên trong quá khứ, tức tự ru ngủ mình bằng những giá trị văn hóa đã lùi sâu vào quá khứ, mà quên đi thực tại đớn hèn, nhục nhã, bị chèn ép bởi các thế lực khác nhau trong xã hội.

Hết

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: